Ninh Thuận – mảnh đất của nắng, gió và những giá trị văn hóa Chăm đặc sắc – đã trải qua nhiều thăng trầm trong lịch sử phân chia địa giới hành chính. Đối với các nhà đầu tư tại Dautudat.vn, việc hiểu rõ về đơn vị hành chính tỉnh Ninh Thuận cũ không chỉ là tìm hiểu lịch sử, mà còn là chìa khóa để nắm bắt giá trị thực của các quỹ đất "đời đầu".
Bài viết này sẽ liệt kê chi tiết từng xã, phường, huyện của Ninh Thuận qua các mốc thời gian quan trọng, giúp độc giả có cái nhìn hệ thống nhất.
1. Lịch sử hình thành và sự thay đổi địa giới tỉnh Ninh Thuận
1.1. Thời kỳ trước năm 1975
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, tỉnh Ninh Thuận (cũ) có tỉnh lỵ là Phan Rang. Khi đó, tỉnh được chia thành các quận như: Thanh Hải, Ninh Hải, Ninh Phước, Ninh Sơn và Du Long. Đây là giai đoạn các địa danh cũ gắn liền với các bản đồ địa chính sơ khai mà nhiều sổ đỏ cũ vẫn còn ghi chép.
1.2. Giai đoạn Thuận Hải (1976 - 1991)
Năm 1976, tỉnh Ninh Thuận sát nhập với tỉnh Bình Thuận và tỉnh Bình Tuy để thành lập tỉnh Thuận Hải. Lúc này, các đơn vị của Ninh Thuận được tổ chức lại thành các huyện: Ninh Hải, Ninh Phước, Ninh Sơn và thị xã Phan Rang – Tháp Chàm.
1.3. Tái lập tỉnh Ninh Thuận (1/4/1992)
Ngày 1/4/1992, tỉnh Ninh Thuận chính thức được tái lập. Đây là dấu mốc quan trọng nhất xác định hình hài "Ninh Thuận cũ" mà chúng ta thường nhắc tới hiện nay trước khi có các cuộc sát nhập nhỏ lẻ sau này.
2. Chi tiết đơn vị hành chính tỉnh Ninh Thuận giai đoạn tái lập (1992 - 2000)
Tại thời điểm này, Ninh Thuận có 4 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 1 thị xã và 3 huyện.
2.1. Thị xã Phan Rang – Tháp Chàm (Tỉnh lỵ)
Giai đoạn này, Phan Rang – Tháp Chàm chưa lên Thành phố và chưa mở rộng địa giới. Các phường/xã cũ bao gồm:
-
Các phường nội thị: Đô Vinh, Bảo An, Phước Mỹ, Phủ Hà, Thanh Sơn, Kinh Dinh, Mỹ Hương, Tấn Tài, Đạo Long.
-
Các xã ngoại thành: Văn Hải, Khánh Hải (sau này về Ninh Hải), Mỹ Hải, Đông Hải, Thành Hải.
2.2. Huyện Ninh Sơn (Cũ)
Lúc bấy giờ, huyện Ninh Sơn có diện tích rất lớn bao gồm cả khu vực huyện Bác Ái ngày nay.
-
Thị trấn: Tân Sơn.
-
Các xã: Lâm Sơn, Lương Sơn, Quảng Sơn, Mỹ Sơn, Nhơn Sơn, Hòa Sơn, Ma Nới và toàn bộ cụm xã vùng cao Bác Ái (Phước Bình, Phước Hòa, Phước Tân...).
2.3. Huyện Ninh Hải (Cũ)
Ninh Hải cũ bao gồm cả phần diện tích của huyện Thuận Bắc ngày nay.
Thị trấn: Khánh Hải.
Các xã: Vĩnh Hy (Vĩnh Hải), Nhơn Hải, Phương Hải, Tri Hải, Hộ Hải, Tân Hải, Xuân Hải và các xã thuộc Thuận Bắc (Lợi Hải, Công Hải...).
2.4. Huyện Ninh Phước (Cũ)
Bao gồm cả phần diện tích của huyện Thuận Nam hiện tại.
Thị trấn: Phước Dân.
Các xã: An Hải, Phước Hải, Phước Thuận, Phước Hậu, Phước Hữu, Phước Nam, Phước Dinh, Phước Minh...
3. Quá trình chia tách và hình thành các huyện mới (2000 - 2025)
Để hiểu về Ninh Thuận "cũ", độc giả cần nắm được các mốc chia tách tạo ra 7 đơn vị hành chính như hiện nay:
3.1. Sự hình thành Huyện Bác Ái (2003)
Ngày 6/11/2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 134/2003/NĐ-CP chia huyện Ninh Sơn để tái lập huyện Bác Ái.
Bác Ái sau chia tách: Gồm 9 xã (Phước Bình, Phước Chính, Phước Đại, Phước Hòa, Phước Tân, Phước Tiến, Phước Thắng, Phước Trung, Phước Thành).
3.2. Sự hình thành Huyện Thuận Bắc (2005)
Ngày 7/7/2005, huyện Thuận Bắc được thành lập trên cơ sở tách ra từ huyện Ninh Hải.
Thuận Bắc: Gồm các xã Lợi Hải (trung tâm huyện), Công Hải, Phước Chiến, Phước Kháng, Bắc Sơn, Bắc Phong.
3.3. Sự hình thành Huyện Thuận Nam (2009)
Ngày 10/6/2009, Chính phủ tách huyện Ninh Phước để thành lập huyện Thuận Nam.
Thuận Nam: Gồm các xã Phước Nam, Phước Ninh, Phước Dinh, Phước Diêm, Phước Minh, Phước Chiến, Nhị Hà.
4. Danh sách liệt kê chi tiết các xã, phường theo đơn vị hiện hành (Trước sát nhập 2026)
Đây là dữ liệu quan trọng để độc giả tra cứu địa giới hành chính chi tiết nhất:
4.1. Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm (16 đơn vị)
-
Phường Đô Vinh
-
Phường Bảo An
-
Phường Phước Mỹ
-
Phường Phủ Hà
-
Phường Thanh Sơn
-
Phường Kinh Dinh
-
Phường Mỹ Hương
-
Phường Tấn Tài
-
Phường Đạo Long
-
Phường Mỹ Đông
-
Phường Đông Hải
-
Phường Mỹ Bình
-
Phường Mỹ Hải
-
Phường Văn Hải
-
Phường Đài Sơn
-
Xã Thành Hải
4.2. Huyện Ninh Hải (9 đơn vị)
-
Thị trấn Khánh Hải
-
Xã Xuân Hải
-
Xã Tân Hải
-
Xã Hộ Hải
-
Xã Phương Hải
-
Xã Tri Hải
-
Xã Nhơn Hải
-
Xã Thanh Hải
-
Xã Vĩnh Hải
4.3. Huyện Ninh Phước (Cửa ngõ phía Nam)
Huyện Ninh Phước là vùng đất có bề dày văn hóa và nông nghiệp đặc thù. Sau khi tách huyện Thuận Nam vào năm 2009, Ninh Phước hiện có 09 đơn vị hành chính, bao gồm:
-
Thị trấn Phước Dân: Trung tâm hành chính huyện, nổi tiếng với làng nghề gốm Bàu Trúc và dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp.
-
Xã Phước Thuận: Khu vực giáp ranh TP. Phan Rang, có tốc độ đô thị hóa nhanh.
-
Xã Phước Sơn: Vùng trọng điểm sản xuất lúa và cây ăn trái.
-
Xã Phước Vinh: Khu vực phía Tây huyện, địa hình đồi thấp.
-
Xã Phước Hậu: Nơi tập trung nhiều đồng bào Chăm với các giá trị văn hóa đặc sắc.
-
Xã Phước Hữu: Khu vực có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo (điện mặt trời).
-
Xã Phước Hải: Tiếp giáp biển, nổi tiếng với các đồi cát và nghề nuôi trồng thủy sản.
-
Xã An Hải: Vùng chuyên canh rau màu đặc sản (măng tây xanh) và du lịch trải nghiệm.
-
Xã Phước Nam (Cũ): Cần lưu ý một phần xã này đã được điều chỉnh địa giới khi tách huyện Thuận Nam.
4.4. Huyện Ninh Sơn (Vùng kinh tế phía Tây)
Nằm trên trục đường huyết mạch Quốc lộ 27 đi Đà Lạt, Ninh Sơn là vùng đất chiến lược về giao thương. Hiện có 08 đơn vị hành chính:
-
Thị trấn Tân Sơn: Đầu mối giao thông quan trọng nối liền duyên hải và cao nguyên.
-
Xã Lâm Sơn: Nằm dưới chân đèo Ngoạn Mục, khí hậu mát mẻ, phù hợp trồng cây ăn trái xứ lạnh.
-
Xã Lương Sơn: Khu vực nông nghiệp trù phú.
-
Xã Quảng Sơn: Trung tâm kinh tế mới của huyện với các dự án dân cư mở rộng.
-
Xã Mỹ Sơn: Vùng đất bán sơn địa, tiềm năng về trang trại nhà vườn.
-
Xã Nhơn Sơn: Giáp ranh TP. Phan Rang, quỹ đất nền còn rộng, giá tốt cho nhà đầu tư.
-
Xã Hòa Sơn: Khu vực phát triển nông nghiệp công nghệ cao.
-
Xã Ma Nới: Xã vùng cao nhất của huyện, bảo tồn nguyên vẹn bản sắc văn hóa dân tộc Raglai.
4.5. Huyện Thuận Bắc (Cụm công nghiệp và Cửa ngõ phía Bắc)
Thành lập năm 2005, Thuận Bắc là tâm điểm của các khu công nghiệp lớn. Có 06 đơn vị hành chính:
-
Xã Lợi Hải: Trung tâm hành chính huyện, nằm trên Quốc lộ 1A.
-
Xã Công Hải: Giáp ranh tỉnh Khánh Hòa (Cam Ranh), vị trí "vàng" cho kho bãi và logistics.
-
Xã Bắc Phong: Nơi đặt Khu công nghiệp Thành Hải và các dự án năng lượng gió.
-
Xã Bắc Sơn: Khu vực phát triển nông - lâm nghiệp kết hợp.
-
Xã Phước Chiến: Vùng cao với tiềm năng du lịch sinh thái thác Chapơ.
-
Xã Phước Kháng: Xã vùng sâu với nhiều chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt.
4.6. Huyện Thuận Nam (Thủ phủ năng lượng tái tạo)
Tách ra từ Ninh Phước năm 2009, đây là huyện trẻ nhất nhưng tốc độ phát triển hạ tầng nhanh nhất nhờ cảng biển và điện gió. Có 08 đơn vị hành chính:
-
Xã Phước Nam: Trung tâm hành chính mới, gần Khu công nghiệp Phước Nam.
-
Xã Phước Ninh: Khu vực mới hình thành với các quy hoạch khu dân cư hiện đại.
-
Xã Phước Dinh: Nổi tiếng với Mũi Dinh và các dự án du lịch nghỉ dưỡng đẳng cấp.
-
Xã Phước Diêm: Cửa ngõ cảng biển Cà Ná, thủ phủ của nghề muối và nước mắm.
-
Xã Phước Minh: Trọng điểm điện mặt trời và điện gió quy mô lớn nhất tỉnh.
-
Xã Nhị Hà: Vùng giáp ranh Bình Thuận, thế mạnh về chăn nuôi đại gia súc.
-
Xã Phước Hà: Khu vực vùng cao, tiềm năng phát triển lâm nghiệp.
4.7. Huyện Bác Ái (Vùng sinh thái và Nguồn cội)
Huyện vùng cao phía Tây Bắc với địa hình rừng núi, đóng vai trò "lá phổi xanh" của tỉnh. Có 09 đơn vị hành chính:
-
Xã Phước Đại: Trung tâm huyện lỵ.
-
Xã Phước Bình: Vườn Quốc gia Phước Bình – điểm đến du lịch sinh thái nổi bật.
-
Xã Phước Hòa: Nơi có hệ thống thủy lợi hồ Sông Sắt quan trọng.
-
Xã Phước Tân, Phước Tiến, Phước Thắng, Phước Thành, Phước Trung, Phước Chính: Các xã thuần nông nghiệp, lâm nghiệp với diện tích quỹ đất rừng sản xuất rất lớn.
5. Nhận định từ CEO Dautudat.vn về quy hoạch hành chính 2026
Việc nắm rõ danh sách đơn vị hành chính từ cũ đến mới giúp nhà đầu tư tránh được các sai sót khi làm thủ tục sang tên đổi chủ. Đặc biệt, năm 2026, với sự phát triển đồng bộ của hệ thống Viễn thông FPT tại các khu vực vùng sâu, vùng xa của Ninh Thuận, khoảng cách về hạ tầng số đã được xóa bỏ.
Dù bạn đầu tư ở đất nền trung tâm Phan Rang hay nhà vườn tại Bác Ái, việc lắp đặt Camera an ninh Cloud và Internet tốc độ cao luôn được chúng tôi hỗ trợ tối đa qua Hotline 0981907739.
6. Ý nghĩa của việc hiểu rõ đơn vị hành chính cũ đối với Nhà đầu tư
Tại Dautudat.vn, chúng tôi tin rằng thông tin lịch sử địa giới mang lại 3 lợi ích cốt lõi:
-
Xác minh nguồn gốc đất: Tránh nhầm lẫn giữa các thửa đất có tên xã cũ và mới trong sổ hồng.
-
Đón đầu quy hoạch: Hiểu về lịch sử sát nhập giúp dự đoán hướng phát triển của đô thị (Ví dụ: Việc sát nhập các phường trung tâm Phan Rang luôn đi kèm với việc nâng cấp hạ tầng mạng FPT và đường xá).
-
Tư vấn khách hàng chuyên sâu: CEO Dautudat.vn luôn sẵn sàng hỗ trợ khách hàng kiểm tra quy hoạch dựa trên những biến động hành chính này qua Hotline 0981907739
7. Kết luận
Tỉnh Ninh Thuận từ một vài đơn vị hành chính sơ khai đã vươn mình thành một tỉnh có hệ thống hành chính chặt chẽ, hiện đại. Dù có sự thay đổi về tên gọi hay địa giới, giá trị cốt lõi của mảnh đất này vẫn luôn hấp dẫn nhà đầu tư.
* Xem bảng giá lắp đặt WiFi FPT tại các phường mới sát nhập Phan Rang
Thông tin liên hệ: Quý độc giả cần tư vấn chi tiết về quy hoạch đất nền Ninh Thuận hoặc lắp đặt các thiết bị an ninh cho nhà phố tại khu vực mới sát nhập, vui lòng gọi: CEO Dautudat.vn - Hotline 0981907739
